Một số nhà báo, thân hữu Bắc Cali xuống Nam Cali hội ngộ, giao lưu với đồng nghiệp Nam Cali

Việt Weekly Phỏng Vấn Song Nhị

Nhà văn Song Nhị, San Jose:

Chủ trương in sách chính trị nhưng không có mục tiêu chính trị.

LTS: Nhà văn Song Nhị cùng phái đoàn báo chí từ San Jose tới Little Saigon tham gia một số sinh hoạt văn hóa nhân dịp Lễ Độc Lập Hoa Kỳ. Trong năm 2008, vụ in sách của nhà văn đối lập trong nước, bà Trần Khải Thanh Thủy đã có nhiều dư luận dị nghị, nghi ngại cho nhóm “Cội Nguồn” về phương diện tài chánh và mục tiêu. Nhân dịp về Nam Cali ra mắt cuốn sách “Nửa Thế Kỷ Việt Nam”, ông Song Nhị đã lý giải một số chuyện còn lấn cấn về vấn đề chủ trương của ông và nhóm “Cội Nguồn”.

 Bài và ảnh của Etcetera, Westminster

Việt Weekly (VW): Được biết sắp tới đây, nhà văn Song Nhị sẽ ra mắt cuốn sách “Nửa Thế Kỷ Việt Nam”. Ông cho biết về cuốn sách?

Song Nhị (SN): Cuốn sách “Nửa Thế Kỷ Việt Nam” tôi viết về Việt Nam từ năm 1945 đến năm 1995. Đó là thời kỳ tôi trưởng thành và nhìn thấy biến cố của lịch sử Việt Nam. Về nạn đói năm Ất Dậu, 1945. Sau đó là cuộc cách mạng tháng 8. Đến Hiệp định Geneve năm 1954, chiến tranh Việt Pháp kết thúc. Tiếp theo đó là, cộng sản tiếp thu miền Bắc, phát động phong trào quần chúng cải cách ruộng đất, tôi đã thu lại trong ký ức một cách trung thực, tôi ghi lại vào sách những điều mắt thấy tai nghe. Tôi không hề thêm bớt, bịa đặt, hay cường điệu, khen chê.

Sau đó, tôi viết sự kiện gia đình tôi trốn sang Lào. Đến năm 1960, gia đình tôi về Sài Gòn, tôi tiếp tục đi học. Kế đến là cuộc đấu tranh giữa sinh viên quốc cộng. Tôi được trực tiếp tham gia, chứng kiến những cuộc đối đầu giữa sinh viên quốc cộng từ Huế, Sài Gòn, Đà Lạt, Cần Thơ, Vạn Hạnh. Những gì mắt thấy tai nghe, tôi ghi lại một cách trung thực.

VW: Ông nghĩ như thế nào về những hồi ký ghi lại một cách chủ quan? Điểm gì nổi bật nhất của cuốn “Nửa Thế Kỷ Việt Nam?”

SN: Mỗi tác phẩm hồi ký đều khác nhau. Tôi không có vai trò nào nhưng tôi là chứng nhân. Tôi ghi lại những hiện tượng tôi đã trải qua như thời gian cải cách ruộng đất, thời gian sinh viên, thời gian đi tù cải tạo. Đối với tôi, biến cố nào, thời đoạn nào trong suốt “Nửa Thế Kỷ Việt Nam” đều có sắc thái riêng.

VW: Ông cho biết về sinh họat của nhóm thi văn Cội Nguồn?

SN: Nhóm Cội Nguồn đã thành lập được 15 năm. Chúng tôi đã xuất bản được trên 40 cuốn sách, và đã phát hành 50 số Tạp chí Nguồn nửa mỗi tháng. Hiện nay, Tạp chí Nguồn tạm đình bản vì không đủ tiền in ấn.

Sinh hoạt của anh em với tính cách tự giác và văn học trên lập trường quốc gia dân tộc. Chúng tôi không chủ trương đứng về phía này hay phía kia, nhóm này hay nhóm nọ. Ban Điều hành của Cội Nguồn có mười mấy người. Còn thành viên ở khắp nơi trên nước Mỹ, Pháp, và Việt Nam, có trên 200 người cộng tác.

VW: Về việc xuất bản sách của những người đấu tranh dân chủ trong nước, tiền tác quyền gặp vấn đề không thuận thảo, sự việc được giải quyết như thế nào?

SN: Việc xuất bản một tác phẩm cho một tác giả trong nước, chúng tôi hết sức dè dặt và lựa chọn. Chúng tôi xuất bản hai quyển sách và gặp phản ứng, tôi nghĩ là do sự hiểu lầm.

Cuốn sách “Viết Từ Hang Đá” của nhà văn Trần Khải Thanh Thủy, khoảng chừng vài ba tháng trước khi Trần Khải Thanh Thủy bị bắt và bị xử 3 năm, bà ta đã viết cho Cội Nguồn bày tỏ sự biết ơn và giải tỏa mọi điều, mọi sự hiểu lầm. Trong đó bà ta có nhắc là Cội Nguồn đã rất sòng phẳng và  giúp tác giả vật chất đến tinh thần. Chúng tôi đã gửi về gần $5,000 đô la cho bà Trần Khải Thanh Thủy, gởi trước khi chưa in sách. Bà đã xác nhận như vậy. Khi chúng tôi phổ biến (thư nhà văn TKTT) trên website và trên Tạp chí Nguồn, mọi người đều thở ra nhẹ nhõm.

VW: Ông có nghĩ rằng, việc xuất bản sách của những người tranh đấu trong nước có mặt tốt và mặt xấu đối với những người tranh đấu trong nước không?

SN: Chúng tôi in sách không nhằm lợi nhuận, không nhằm thu tiền. Miễn làm sao cuốn sách đó trả được tiền in và gởi cho tác giả một số tiền. Chúng tôi là tổ chức non-profit, hoàn toàn thiện nguyện. Anh em không lãnh một đồng nào cả. Bản thân tôi, 15 năm qua điều hành, có thể bỏ tiền túi ra nhưng không lãnh tiền vào.

VW: Tiền gởi cho tác giả trong nước được công bố có làm cho chính quyền gây khó khăn cho tác giả hay không? Ông có nghe được những phản ứng của các tác giả không?

SN: Chúng tôi có nghĩ đến. Nhưng chúng tôi không tự ý in một tác phẩm. Khi tác giả yêu cầu chúng tôi in và ủy quyền cho chúng tôi toàn quyền sử dụng, chúng tôi mới làm. Chúng tôi làm, một phần theo nguyện vọng của tác giả, một phần muốn độc giả hải ngoại biết về những nhà tranh đấu trong nước.

VW: Thời gian qua, ông có về Việt Nam thăm viếng, du lịch, hoặc quan sát báo chí hay in ấn sách trong nước hay không?

SN: Sau 17 năm đến Mỹ, năm 2009, tôi có về Việt Nam 3 tuần lễ thăm ông thân sinh đã 98 tuổi, Tôi đi thăm quê hương, thăm mộ Nguyễn Du, thăm đền đài lăng miếu, thăm lăng mộ tổ tiên.

Tôi không gặp bạn bè, báo chí hay văn nghệ báo chí, kể cả những người bạn học hay bạn văn.

Chuyến đi tôi đặt đặt trọng tâm vào thăm bố tôi. Tôi sợ rằng, 1,2 năm nữa ông cụ mất tôi không về được. Năm mẹ tôi mất, cách đây 7 năm tôi không về được để chịu tang. Tôi tập trung vật chất đến tinh thần, có đủ tiền mua vé máy bay đi thăm bố tôi một chuyến. Rất may, ông thân sinh tôi khỏe mạnh. Tôi (đưa bố tôi) về thăm quê hương cũ ở Hà Tĩnh. Tôi thấy đất nước có rất nhiều thay đổi.

VW: Sự thay đổi có khác biệt gì so với ông đã đọc được từ báo chí ở đây không?

SN: Tôi thấy cách viết ở trong nước và ngoài nước có sự khác biệt rất lớn. Khi tôi đọc tin nào trên mạng hay trên báo chí, tôi luôn luôn có suy nghĩ và để đó để suy xét. Tôi không đưa ra một kết luận nào cả. Sự thay đổi của thời gian 35 năm chưa phải là nhiều. Thời gian của lịch sử chưa phải là dài. Một bước đi rất ngắn. Chúng ta phải chờ thôi.

VW: Nhà văn chống cộng sản, khuynh hướng chống cộng sản, theo ông sắp tới phải như thế nào?

SN: chúng tôi là tổ chức non-profit, không được hoạt động chính trị, không được tham gia chính trị. Chúng tôi có quan điểm chính trị nhưng không làm chính trị, không theo đuổi, không ủng hộ bất cứ một tổ chức chính trịn nào. Không bao giờ chúng tôi đặt ra vấn đề chính trị trong sinh hoạt tổ chức Cội Nguồn.

VW: Xuất bản cuốn sách của nhà văn Trần Khải Thanh Thủy có là một thái độ chính trị không?

SN: Cuốn sách “Viết Từ hang đá” hoàn toàn chính trị. Nhưng chúng tôi in ra không vì mục tiêu chính trị.

=